Jak zbadać płodność psa – dostępne metody badania nasienia

Jak zbadać płodność psa

Badanie nasienia psa jest podstawowym elementem oceny płodności reproduktorów. Standardowe badanie płodności u psów wykonywane w laboratorium polega głównie na subiektywnej ocenie parametrów nasienia za pomocą metody mikroskopowej. Zaawansowane techniki badania – takie jak system CASA czy technologia Swim-Up pozwalają na dokładniejszą ocenę ruchliwości plemników.

Tylko plemniki o prawidłowej budowie i ruchu progresywnym są zdolne do zapłodnienia. Sprawdź, jakie metody pozwolą sprawdzić potencjał reprodukcyjny psa.

Najczęściej psy badane są w kierunku niepłodności w dwóch przypadkach – gdy wykazują niezdolność czy niechęć do krycia lub gdy pokryta suka nie zachodzi w ciąże. Dziś wiadomo, że obniżona płodność dotyczy prawie co 5 reproduktora, co czym pisaliśmy w tym miejscu

Należy pamiętać, że na jakość nasienia oprócz wrodzonych wad anatomicznych i chorób przebytych przez psa, znacząco wpływa również dieta i aktywność fizyczna. Przed wykonaniem badań nasienia określających płodność reproduktora należy go odpowiednio przygotować.

ZOBACZ TEŻ: jak przygotować reproduktora do krycia

Metody badania nasienia u psów

1. Mikroskopowe badania nasienia

Czas oczekiwania na wynik: 1– 3 dzień
Cena: 180 – 250 zł
Dostępność badania: mała

Ze względu na trudności diagnostyczne i konieczność posiadania fachowej wiedzy badanie wykonywane jest w nielicznych laboratoriach weterynaryjnych oraz w gabinetach lekarzy weterynarii specjalizujących się w technikach rozrodu.

Stosowana rutynowo metoda badania polega na ocenie makroskopowych parametrów nasienia oraz analizie mikroskopowej, która pozwala ocenę plemników. Na wyniku badania znajdują się informacje dotyczące wartości referencyjnych (czyli norm) dla każdego ocenianego parametru oraz ewentualne uwagi.

Ocenie podlega:

  • objętość pobranej próbki nasienia
  • barwa i konsystencja
  • odczyn pH
  • ruchliwość plemników
  • morfologia (budowa)
  • koncentracja oraz całkowita ilość plemników
  • obecność w nasieniu innych komórek
  • żywotność

Dlaczego bardzo dużą uwagę zwraca się na parametr opisujący ruchliwość plemników?

Prawidłowy ruch plemników jest jedną z podstawowych właściwości, która determinuje funkcję męskich gamet. Aktywność ruchowa plemników pozwala na ich wędrówkę w drogach rodnych samicy oraz penetrację osłonki komórki jajowej – czyli zajście aktu zapłodnienia.

Liczne prace naukowe potwierdziły, że widoczne są statystycznie istotne różnice w ruchliwości plemników – pomiędzy psami o prawidłowej oraz obniżonej płodności. Udowodniono również istotną korelację pomiędzy odsetkiem plemników o prawidłowym ruchu, a skutecznością inseminacji suk świeżym nasieniem.

Niestety ocena ruchliwości plemników za pomocą standardowej mikroskopowej techniki badania nasienia jest trudna. Z tego powodu coraz bardziej popularne stają się badania metodą CASA oraz test z zastosowaniem technologii Swim-Up.

2. Komputerowo wspomagana analiza nasienia (system CASA)

Czas oczekiwania na wynik: 1– 3 dzień
Cena: 180 – 250 zł
Dostępność badania: mała

Badanie metodą CASA, ze względu na wysoki koszt systemu nie jest powszechnie dostępne. Taką metodą badania najczęściej dysponują jedynie ośrodki naukowe.

System CASA pozwala na analizę i przetwarzanie obrazu mikroskopowego, który jest rejestrowany za pomocą specjalnej kamery. Ta metoda badania pozwala na bardzo precyzyjna ocenę odsetka plemników ruchliwych, ilośc plemników o ruchu progresywnym (postępowym) oraz określenie ilości plemników o ruchu wolnym, umiarkowanym i szybkim.

3. Test PetCount® – technologia Swim-Up

Czas oczekiwania na wynik: 30 min
Cena: 199 zł
Dostępność badania: duża

Test PetCount® może być wykonany przez hodowcę, lekarza weterynarii oraz właściciela psa. Łatwa dostępność, proste wykonanie testu oraz niewymagające warunki przechowywania umożliwiają powszechne zastosowanie takiej metody badania.

TECHNOLOGIA SWIM-UP

Technologia stojąca za testem PetCount® opiera się o tą samą zasadę, co znana technologia Swim-Up. Od wielu lat używana jest we wspomaganiu rozrodu (ART) w celu uzyskania najlepszych plemników do inseminacji domacicznej (IUI).

technologia testu PetCount

Dzięki zastosowaniu testu można w szybki sposób, dokonać w próbce nasienia psa pomiaru koncentracji plemników o prawidłowym ruchu progresywnym (ang. Progressive Motile Sperm Cella, PMSCs) – co jest najważniejszym pojedynczym parametrem świadczącym o płodności.

Technologia Swim-Up umożliwia selekcjonowanie plemników. Dzięki zastosowaniu specjalnego systemu membran nasienie psa jest „filtrowane” – filtr uniemożliwia przejście do komory pomiarowej plemnikom o słabym ruchu i nieprawidłowej budowie.

Porównanie oceny mikroskopowej ze Swim-up

Najważniejszym problemem z jakim mamy do czynienia przy standardowej analizie nasienia za pomocą mikroskopu jest relatywnie mała powtarzalność i zbyt duże zróżnicowanie wyników.

Ma na to wpływ szereg czynników, takich jak doświadczenie osoby przeprowadzającej badanie, różnice w technice sporządzania preparatów, liczba poddanych analizie plemników czy trudności związane z wizualną oceną ruchliwości plemników.

Powoduje to, że trudno porównać wyniki badań przeprowadzanych przez różne ośrodki. Dlatego wybierając się na badanie nasienia swojego psa upewnij się, że lekarz weterynarii jest specjalistą z rozrodu i ma potrzebne do wykonania badania – wiedzę oraz doświadczenie.

Najnowsze badania pokazały istotne różnie pomiędzy tradycyjną oceną nasienia, a komputerowo wspomaganą analizą ruchliwości – uzyskane rezultaty świadczą o przeszacowaniu wyników metody mikroskopowej. Natomiast niewątpliwą zaletą badania standardowego jest możliwość oceny większej liczby parametrów, w tym ewentualnych zmian w budowie plemników oraz ocena obecności innych komórek.

Technologia Swim-Up

  • pozwala na prowadzenie obiektywnej oceny nasienia, czyli wyklucza czynnik ludzki związany z rutynową oceną mikroskopową
  • dzięki wdrożeniu prostego testu (ocena ruchliwości plemników) – analiza nasienia u psów może stać się badaniem podstawowym, wykonywanym rutynowo
  • optymalizacja czasu wykonania badania – wynik uzyskiwany po 30 min
  • możliwość porównywania wyników w czasie – standaryzacja metody
  • uzyskanie wyniku badania w czasie rzeczywistym
  • możliwość wykonania badania „na miejscu”
  • wysoka zgodność wyników testu z metodą CASA (100%)

Dla hodowców ograniczenie potencjału reprodukcyjnego u psów i nieskuteczne krycia są przyczyną strat finansowych. Warto wybrać jedną z metod badania i sprawdzić jakość nasienia reproduktora – zarówno przed kryciem, jak i pobraniem nasienia do inseminacji.

Bibliografia:

[1] Niżański W., Twardoń J., Klimowicz M.: Komputerowo wspomagana analiza jakości nasienia – zasady i możliwości, Życie Weterynaryjne, 2006, 81(2).

[2] Giziński S., Faundez R., Karska D.: Postępowanie w przypadkach obniżonej jakości nasienia psów, Magazyn Weterynaryjny, 2015, 01.

[3] Antończyk A.: Komputerowa analiza ruchliwości i morfologii plemników psa w nasieniu świeżym i poddanym kriokonserwacji, Praca doktorska, Wydział Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, 2012.