Niepłodność u psów – przyczyny, schorzenia, badania

problem niepłodności u psów

W ostatnich latach u psów, podobnie jak u mężczyzn – obserwuje się znaczny spadek płodności. Badania nad obniżoną jakością nasienia u psów przeprowadzili specjaliści z University of Nottingham (Wielka Brytania).

Badania które dowodzą, że w ciągu ostatnich 30 lat znacząco spadła płodność psów –  ukazały się na łamach czasopisma naukowego Scientific Reports.

Wśród głównych czynników powodujących niepłodność u psów wymienia się ogólne zanieczyszczenie związkami chemicznymi pokarmów oraz środowiska.

Zaburzenie płodności reproduktora może być przyczyną niepowodzeń hodowlanych. Obniżona jakość nasienia psa sugeruje również możliwe problemy ze zdrowiem czworonoga.

Niepłodność dotyka ponad 22% psów!

Ogromnym problemem, który spotyka się w hodowli psów są nieskuteczne krycia (tzw. puste krycia). Należy pamiętać, że w aspekcie hodowli niepłodność wśród samców prowadzi do strat ekonomicznych. Na pierwszym miejscu wśród przyczyn nieskutecznego krycia wymienia się niewłaściwy wybór odpowiedniego terminu krycia (nieumiejętne rozpoznanie objawów rui). Natomiast drugie miejsce zajmuje nierozpoznana niepłodność.

Przez wiele lat niepowodzeniami hodowlanymi i problemem z poczęciem nowego miotu „obwiniane” były suki. Przeprowadzone kontrole krajowe, które polegały m.in. na laboratoryjnym badaniu nasienia reproduktorów wykazały znaczny spadek płodności wśród samców. Po ocenie parametrów nasienia w ejakulatach stwierdzano liczne zaburzenia – aspermię, azoospermię czy oligozoospermię.

Niepłodność u psa – jakie są przyczyny?

Tak samo jak u ludzi, u psów przyczyn niepłodności lub obniżonej jakości nasienia może być bardzo wiele. Globalnie spadek płodności przypisuje się dużym dawką szkodliwych związków chemicznych zawartych w pożywieniu oraz środowisku. Niestety, część z tych substancji może uszkadzać materiał genetyczny psów powodując wady wrodzone u potomstwa.

Przyczyny niepłodności psa, mogą być wynikiem:

  • wad wrodzonych narządów płciowych (brak lub niedorozwój jąder, niedorozwój nasieniowodów lub najądrzy, stulejka, wnętrostwo)
  • nabytych chorób narządów płciowych (zapalenie lub nowotwory jąder i gruczołu krokowego, torbiele)
  • zaburzeń neurohormonalnych, prowadzące do zmian popędu płciowego (zmniejszone libido)
  • przewlekłego stresu – jedną z przyczyn negatywnie wpływającą na płodność jest również stres powodujący zmiany hormonalne
  • infekcji np. bakteriami z gatunku Brucella canis. Pies będący nosicielem może mieć obniżoną płodność, a dodatkowo podczas aktu krycia może zarazić sukę. W skutek brucelozy rozwija się stan zapalny, który utrudnia zajście w ciąże oraz jest powodem poronień.

Jak sprawdzić, czy pies ma prawidłową płodność?

Najczęściej problem niepłodności rozpatruje się dopiero wtedy, gdy pies wykazuje niechęć wobec suk w rui lub jest niezdolny do krycia. Kolejnym czynnikiem, który powinien skłaniać do wykonania badania płodności u psa jest również sytuacja, gdy suka (będąca w okresie płodności) nie zachodzi w ciążę.

Aby sprawdzić stan zdrowia reproduktora warto rozważyć ocenę kliniczną oraz wykonanie podstawowych badań diagnostycznych.

Przeprowadzenie przez lekarza weterynarii dokładnego wywiadu z właścicielem psa oraz badanie kliniczne pozwala na wstępną ocenę stanu zdrowia psa. Pierwszym etapem diagnostyki jest sprawdzenie stanu narządów płciowych psa – stanu skóry napletka oraz badanie moszny. Natomiast, aby wykluczyć ewentualne zmiany i problemy z prostatą lub zaburzoną funkcją jąder konieczne jest ich palpacyjne sprawdzenie. Należy ustalić czy prostata i jądra mają prawidłową wielkość, kształt, konsystencję oraz lokalizację. Dopełnieniem oceny klinicznej i najważniejszym badaniem diagnostycznych jest badanie nasienia.

Inne rozszerzone badania płodności psa obejmują:

  • ocenę endokrynologiczną, w tym badanie hormonów płciowych oraz hormonów tarczycy
  • badania genetyczne, w celu ustalenia kariotypu oraz ewentualnych wad genetycznych
  • USG jąder, biopsja jąder
  • badanie w kierunku brucelozy

Wstępna ocena nasienia oraz ewentualna rozszerzona diagnostyka i leczenie mają kluczowe znacznie dla przyszłości hodowli. Sprawdź jak wygląda prawidłowe przygotowanie reproduktora do krycia, które stanowi podstawę uzyskania zdrowego miotu szczeniąt.

Bibliografia

[1] Sławomir Giziński, Ricardo Faundez,Dorota Karska: Postępowanie w przypadkach obniżonej jakości nasienia psów, Zakład Rozrodu Zwierząt, Andrologii i Biotechnologii Rozrodu, Wydział Medycyny Weterynaryjnej SGGW, 2018.

[2] Dorota Bukowska, Renata Włodarczyk, Jędrzej M. Jaśkowski: Najczęstsze przyczyny zaburzeń płodności u psów. Część I. Samiec, Życie Weterynaryjne, 84(1), 2009.

[3] Diagnostyka kliniczna zwierząt. Opracowanie zbiorowe. Wyd. Urban & Partner Wyd. Medyczne, 2012.

Dodaj komentarz